Сябра Экспертнага савета АГП Леў Марголін пракаментаваў сайту кампаніі "Права выбару" сітуацыю з прадастаўленнем радыёэфіра кандыдатам у дэпутаты, магчымасцю бясплатных выступаў на тэлебачанні і публікацый ў мясцовых газетах.
Чаму кандыдатаў у дэпутаты не пускаюць на ТБ?
Фармальная прычына адмовы зразумелая, бо мясцовых кандыдатаў шмат. На кожны раённы, ці гарадскі Савет, дзе патрэбна 20-40 дэпутатаў можа быць удвая ці ўтрая больш прэтэндэнтаў і іх усіх змясціць на тэлебачанні, нават не на цэнтральным, а на мясцовым і абласным вельмі складана.
Але на самой справе тут прычына іншая, бо зараз шмат у якіх, нават сярэдніх гарадах, ёсць мясцовае тэлебачанне і там выступы кандыдатаў у дэпутаты ў мясцовыя Саветы дэпутатаў прыйшліся бы дарэчы.
Выступы кандыдатаў у дэпутаты Палаты прадстаўнікоў вельмі часта не цікавыя, бо яны актуальныя толькі для невялікай аўдыторыі, якая складаецца з выбаршчыкаў пэўнай акругі. Калі б зарэгістраваныя кандыдаты ў дэпутаты мясцовых Саветаў выступалі па мясцоваму тэлебачанні і ўздымалі мясцовыя праблемы, то гэта было б куды цікавей і вельмі небяспечна для ўлады.
Таму робіцца ўсё для таго, каб як мага менш людзей маглі пачуць іхныя думкі і прапановы. У сувязі з гэтым патэнцыйных кандыдатаў адсоўваюць на мясцовае радыё, якое з кожным годам губляе сваю аўдыторыю.
Скарачэнне радыёэфіра з пяці да трох хвілін я звязваю з жаданнем уладаў яшчэ больш абмежаваць выступы кандыдатаў, каб пра іх чулі менш. Фармальнасць з радыёэфірам пераўтвараецца фактычна ў пустую фармальнасць, якую нельга выкарыстаць на сваю карысць.
Ці могуць кандыдаты ў дэпутаты друкаваць свае матэрыялы ў газетах бясплатна?
Кандыдаты ў Прэзідэнты і Палату прадстаўнікоў маюць права друкаваць свае праграмы бясплатна. Кандыдаты ў дэпутаты ў мясцовыя Саветы дэпутатаў маюць права толькі на адзін бясплатны выступ па мясцоваму радыё.
Публікацыі не прадугледжаны, аднак у Выбарчым кодэксе сказана, што кандыдаты ў дэпутаты на роўных правах карыстаюцца дзяржаўнымі СМІ. Гэта азначае, што калі адзін з кандыдатаў прыйдзе ў мясцовую рэдакцыю газеты і скажа, што хоча надрукаваць сваю праграму, то кандыдату адкажуць, што калі ўсе кандыдаты прыйдуць і папросяць, то мы падумаем.
Калі ж такая магчымасць будзе прадастаўлена толькі аднаму кандыдату ў дэпутаты, то гэта будзе парушэннем прынцыпу роўнасці правоў.
Аднак у гэтым выпадку прыдзецца рабіць спецыяльны выпуск газеты, каб размясціць выступы ўсіх жадаючых.
Публікацыю ў газеце можна размясціць праплаціўшы яе з афіцыйна створанага перадвыбарчага фонду кандыдата ў дэпутаты. Гэта дазваляецца. Іншых магчымасцяў у кандыдатаў няма.